Metrik vida ölçüleri, anahtar ve matkap çapları
M8 cıvatanın başı 8 mm değildir, diş dibi de 8 mm değildir. Sayı, dişin nominal dış çapıdır; hangi anahtarın oturacağı, kılavuz çekmeden önce hangi matkabın delineceği, cıvatanın serbest geçmesi için hangi deliğin açılacağı ise hesaptan çok teamülle bu sayıya bağlıdır.
Yazımı okumak
M8×1,25, sekiz milimetre nominal çap ve komşu diş tepeleri arasında 1,25 mm demektir. Bu 1,25 kaba diştir; pah yazılmadığında varsayılan odur. Aynı çapta ince dişler de vardır — örneğin M8×1 — ve kaba dişli bir deliğe birkaç tur girip sonra sıkışırlar; sağlam bir deliği mahvetmenin en yaygın yolu budur.
Bilinmeyen vidayı ölçmek
Kumpasla diş dış çapını ölçün ve en yakın standarda yukarı yuvarlayın; üretim toleransı yüzünden dişler daima nominalin biraz altındadır, yani 7,8 mm okuması M8'dir. Adım için vidayı cetvele yatırıp on diş tepesi sayın ve mesafeyi ona bölün; tek aralığı gözle kestirmek çok küçük bir ölçüdür.
Kılavuz matkabı ile geçme matkabı
Sürekli karıştırılan iki ayrı delik. Kılavuz matkabı cıvatadan küçüktür ve kılavuzun diş açacağı eti bırakır; pratik kural, çaptan adımı çıkarmaktır. Geçme matkabı cıvatadan büyüktür, cıvata serbest geçsin diye. Geçme gereken yere kılavuz deliği delerseniz cıvata yarı yolda sıkışır; diş açılacak yere geçme deliği delerseniz kesecek et kalmaz.
| Diş | Kaba adım | Anahtar | Kılavuz matkabı | Geçme matkabı |
|---|---|---|---|---|
| M3 | 0,50 mm | 5,5 mm | 2,5 mm | 3,2 mm |
| M4 | 0,70 mm | 7 mm | 3,3 mm | 4,3 mm |
| M5 | 0,80 mm | 8 mm | 4,2 mm | 5,3 mm |
| M6 | 1,00 mm | 10 mm | 5,0 mm | 6,4 mm |
| M8 | 1,25 mm | 13 mm | 6,8 mm | 8,4 mm |
| M10 | 1,50 mm | 17 mm | 8,5 mm | 10,5 mm |
| M12 | 1,75 mm | 19 mm | 10,2 mm | 13 mm |
| M14 | 2,00 mm | 22 mm | 12,0 mm | 15 mm |
| M16 | 2,00 mm | 24 mm | 14,0 mm | 17 mm |
Sık sorulanlar
Bazı M10 cıvatalar neden 16'lık anahtar istiyor?
Yeni DIN/ISO serilerinde malzemeden tasarruf için baş ölçüleri küçültüldü. Eski stok 17, yenisi 16 alır; ikisi de kendi standardında doğrudur.
Vidayı telefonla ölçebilir miyim?
Ekran kalibre edildiyse evet. Vidayı ekran kumpasına yatırıp çeneleri dişin dış çapına getirin; ölçüyü adlandıracak kadar yaklaşır.
Kılavuz matkabı kuralı neydi?
Nominal çap eksi adım. 1,0 mm adımlı M6, 5,0 mm delik ister; 1,25 adımlı M8 6,75 ister, piyasadaki karşılığı 6,8'dir.
On altı alet, tek uygulama. TOOLBOX telefonundaki sensörleri su terazisine, eğim ölçere, ekran cetveline, kumpasa, pusulaya, desibel ölçere ve stroboskopik devir ölçere çevirir. Tarayıcıda çalışır; hesap yok, kurulum yok.
TOOLBOX'ı aç